[Chuyên Gia Luật] Mách Bạn Cách Bảo Vệ Quyền Sử Dụng Hình Ảnh Cá Nhân

Quyền sử dụng hình ảnh cá nhân là gì? Khi nào có thể sử dụng hình ảnh cá nhân mà không cần sự đồng ý ? Cá nhân nên làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?

Mạng xã hội ngày càng phát triển và các quyền tự do dân chủ, tự do ngôn luận ngày càng được đề cao. Đây chính là một con dao hai lưỡi khi mà những cá nhân lợi dụng quyền này để đăng hình ảnh của người khác mà không được sự cho phép của người đó. Mục đích của hành vi này để đưa tin sai sự thật nhằm gây sốc, quảng cáo hay thậm chí để bôi nhọ, xúc phạm danh dự của người khác. Vậy trong trường hợp này, pháp luật có quy định như thế nào? Và cá nhân/tổ chức bị xâm phạm cần làm gì để bảo vệ danh dự của bản thân. Thông qua bài viết này, Luật Major Consultants sẽ cung cấp thông tin pháp lý về quyền sử dụng hình ảnh cá nhân đến quý khách hàng.

Quyền sử dụng hình ảnh cá nhân là gì

Quyền của cá nhân đối với hình ảnh được quy định tại khoản 1 Điều 32 Bộ luật Dân sự năm 2015: 

- Cá nhân có quyền đối với hình ảnh của mình. 

- Việc sử dụng hình ảnh của cá nhân phải được người đó đồng ý. 

- Việc sử dụng hình ảnh của người khác vì mục đích thương mại thì phải trả thù lao cho người có hình ảnh. Trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác.

Về việc sử dụng hình ảnh với mục đích thương mại, có thể hiểu như sau: 

Theo Khoản 1 Điều 3 Luật Thương mại năm 2005, hoạt động thương mại được hiểu là: “... hoạt động nhằm mục đích sinh lợi, bao gồm mua bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ, đầu tư, xúc tiến thương mại và các hoạt động nhằm mục đích sinh lợi khác.” Cho nên, mục đích thương mại có thể hiểu là mục đích nhằm sinh ra lợi nhuận về kinh tế hoặc các lợi ích khác. 

Ví dụ: Người chơi tham gia chương trình truyền hình/người vô tình bị chụp và hình ảnh được đem lên mạng xã hội để trang mạng đó được nổi tiếng, ... 

Hình ảnh cá nhân được sử dụng mà không cần sự đồng ý của chính cá nhân đó khi nào

Hình ảnh cá nhân được sử dụng mà không cần sự đồng ý của chính cá nhân đó hoặc người đại diện theo pháp luật của người đó được quy định cụ thể tại khoản 2 Điều 32 Bộ luật dân sự 2015 quy định: 

- Hình ảnh được sử dụng vì lợi ích quốc gia, dân tộc, lợi ích công cộng; 

- Hình ảnh được sử dụng từ các hoạt động công cộng: bao gồm hội nghị, hội thảo, hoạt động thi đấu thể thao, biểu diễn nghệ thuật và hoạt động công cộng khác mà không làm tổn hại đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của người có hình ảnh. 

Quy định của pháp luật thể hiện rõ cách hành xử nhân văn, nhân ái trong xã hội. Đồng thời bảo vệ tốt hơn quyền đối với hình ảnh của công dân. Bảo đảm tính khách quan, có trách nhiệm hơn của cơ quan báo chí, cộng đồng mạng xã hội. Hành vi phát tán hình ảnh của cá nhân xâm hại danh dự, nhân phẩm, uy tín của người đó. Theo đó, việc sử dụng hình ảnh của người khác nhằm bôi nhọ danh dự, nhân phẩm, uy tín. Hoặc chỉ để “trêu đùa”, “khoe khoang” mà không có dụng ý xấu thì người thực hiện hành vi đó đều phải chịu trách nhiệm.

Một số ví dụ: Hình ảnh của quân nhân trong lễ duyệt binh, hình ảnh của ca sĩ, nghệ sĩ trên khán đài. 

Bị sử dụng hình ảnh cá nhân trái phép, có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?

Khi hình ảnh bị sử dụng trái phép, bạn hoàn toàn có quyền bảo vệ quyền lợi của mình. Dưới đây là một số giải pháp bạn có thể thực hiện:

Khi hình ảnh cá nhân của mình bị sử dụng trái phép, cá nhân đó có quyền:

- Buộc người vi phạm phải thu hồi, tiêu hủy, chấm dứt việc sử dụng hình ảnh. 

- Bồi thường thiệt hại do hành vi sử dụng hình ảnh cá nhân trái phép (nếu có). 

Tuy nhiên, cá nhân tự mình tìm kiếm người vi phạm nêu trên rất khó nếu họ không hợp tác. Do đó, cá nhân hãy liên hệ với các cơ quan có thẩm quyền xử lý vụ việc, bao gồm: 

- Tòa án theo khoản 3 Điều 32 Bộ luật Dân sự 2015; 

- Cơ quan Công an theo điểm e, khoản 3, điều 102, khoản 2 Điều 120 Nghị định 15/2020/NĐ-CP; 

Đối với hành vi “Thu thập, xử lý và sử dụng thông tin của tổ chức, cá nhân khác mà không được sự đồng ý hoặc sai mục đích theo quy định của pháp luật”, người vi phạm bị xử phạt vi phạm hành chính từ 5 triệu đồng đến 10 triệu đồng theo khoản 3 Điều 4, điểm e, khoản 3, điều 102 Nghị định 15/2020/NĐ-CP. 

Thẩm quyền xử phạt thuộc về các đơn vị công an theo khoản 2 Điều 120 Nghị định 15/2020/NĐ- СР

Áp dụng trong các trường hợp đối với hành vi: Làm nhục người khác (Điều 155, Bộ luật Hình sự); Vu khống (Điều 156, Bộ luật Hình sự); Lợi dụng mạng viễn thông để xâm phạm danh dự, nhân phẩm (Điều 288, Bộ luật Hình sự). Dựa theo mức độ ảnh hưởng nghiêm trọng đối với nạn nhân và các yếu tố cấu thành tội phạm. Cơ quan chức năng mới có đủ căn cứ quyết định khởi tố vụ án hình sự hay không. Vì vậy, bạn hãy là người sử dụng mạng xã hội “thông minh”. Đừng để cảm xúc nhất thời hay ùa theo trào lưu mà mang lại những hệ lụy không mong muốn.

Cơ sở pháp lý

- Bộ luật Dân sự năm 2015; 

- Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017; 

- Nghị định số 15/2020/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, công nghệ thông tin và giao dịch điện tử. 

Kết luận

Việc nắm rõ các quyền của mình đối với hình ảnh là rất quan trọng. Điều này sẽ giúp bạn có cách xử lý và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình. Hi vọng, qua bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ được những quyền của cá nhân đối với hình ảnh. Nếu bạn đang gặp vấn đề trong việc bảo vệ hình ảnh bản thân, liên hệ ngay với chúng tôi.

CÔNG TY LUẬT TNHH MAJOR CONSULTANTS 

Hotline: 0966.899.554

Email: congtyluatmajorconsultants@gmail.com

Địa chỉ: Phòng B0410, tầng 4 Tòa nhà The Ruby – The Matrix One, đường Lê Quang Đạo, Mễ Trì, Nam Từ Liêm, Hà Nội

Website: https://majorconsultants.vn/