MỘT SỐ QUY ĐỊNH MỚI CƠ BẢN CỦA LUẬT THI HÀNH ÁN DÂN SỰ NĂM 2025

Luật Thi hành án dân sự năm 2025 đã có nhiều sửa đổi, bổ sung mang tính toàn diện, nhằm hoàn thiện thể chế, tổ chức và cơ chế vận hành của hoạt động thi hành án dân sự. Các quy định mới thể hiện rõ định hướng hiện đại hóa, tinh gọn bộ máy và tăng cường hiệu quả thi hành án trong giai đoạn mới.

1. Mở rộng phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Một điểm mới đáng chú ý của Luật THADS năm 2025 là mở rộng phạm vi điều chỉnh, ghi nhận sự tham gia của các chủ thể thi hành án ngoài nhà nước như Văn phòng THADS và Thừa hành viên, góp phần đa dạng hóa và tăng tính linh hoạt trong tổ chức thi hành án.

Luật cũng làm rõ và bổ sung các loại quyết định, bản án được thi hành theo thủ tục THADS, gồm quyết định của TAND Tối cao; quyết định áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng bồi thường thiệt hại theo Luật Tư pháp người chưa thành niên; và quy định cụ thể về phán quyết, quyết định khẩn cấp tạm thời của trọng tài thương mại.

2. Hoàn thiện hệ thống nguyên tắc thi hành án dân sự

Luật mới đã tập hợp và chuẩn hóa hệ thống nguyên tắc THADS trong một điều luật thống nhất, qua đó hình thành nền tảng pháp lý trực tiếp cho tổ chức thi hành án và hoạt động kiểm sát.

Luật THADS 2025 đề cao nghĩa vụ tuân thủ bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của mọi cơ quan, tổ chức, cá nhân; đồng thời mở rộng khả năng áp dụng cưỡng chế đối với cả hành vi cản trở thi hành án hoặc trường hợp nắm giữ, quản lý tài sản nhưng không thực hiện yêu cầu hợp pháp của cơ quan THADS. Bên cạnh đó, Luật bổ sung cơ chế ràng buộc trách nhiệm thực hiện yêu cầu của cơ quan THADS, Văn phòng THADS, Chấp hành viên và Thừa hành viên; đồng thời quy định nghĩa vụ hỗ trợ như tổ chức phiên dịch cho người dân tộc thiểu số, người khuyết tật. Chế tài cũng được xác định rõ theo hướng toàn diện, từ xử phạt hành chính, kỷ luật, truy cứu trách nhiệm hình sự cho đến bồi thường thiệt hại nếu gây hậu quả.

3. Thể chế hóa chủ trương của Đảng về tinh gọn tổ chức bộ máy hệ thống thi hành án dân sự, bảo đảm hoạt động hiệu quả

Luật THADS năm 2025 đã thể chế hóa Kết luận số 162-KL/TW về sắp xếp, tinh gọn bộ máy THADS. Hệ thống THADS được tổ chức thống nhất từ Trung ương đến địa phương, gồm Cơ quan quản lý THADS thuộc Bộ Tư pháp và 34 cơ quan THADS tỉnh, thành phố với 355 Phòng THADS khu vực. Các phòng này được đặt tương đồng, thống nhất về số lượng, phạm vi thẩm quyền, địa điểm trụ sở và tên gọi với 355 Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân khu vực.

Luật còn quy định rõ vị trí, vai trò của cơ quan quản lý THADS (thuộc Bộ Tư pháp và Bộ Quốc phòng). Bộ trưởng Bộ Tư pháp và Bộ trưởng Bộ Quốc phòng có thẩm quyền quy định tên gọi, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của cơ quan quản lý THADS thuộc bộ mình. Việc đưa nội dung này từ Nghị định lên Luật đã khẳng định rõ hơn vị trí, vai trò của cơ quan quản lý THADS nói riêng và toàn bộ hệ thống THADS nói chung.

Quy định rõ về vị trí, vai trò của cơ quan THADS. Đây là cơ quan tổ chức thi hành án, có Thủ trưởng, Phó Thủ trưởng, tư cách pháp nhân, con dấu hình Quốc huy, trụ sở và tài khoản riêng. Bộ trưởng Bộ Tư pháp và Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quy định cụ thể về tổ chức đối với cơ quan THADS tỉnh, thành phố và cấp quân khu. Ngoài nhiệm vụ cơ bản giữ nguyên, Luật bổ sung thêm các nhiệm vụ liên quan đến ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số nhằm thực hiện đồng bộ chủ trương của Đảng.

Cơ cấu tổ chức của cơ quan THADS tỉnh, thành phố được quy định trong Luật gồm: Phòng Nghiệp vụ và tổ chức thi hành án dân sự; Phòng Thi hành án dân sự khu vực; các đơn vị cấp phòng khác.

Bổ sung chức danh mới: Chấp hành viên trưởng của Phòng THADS khu vực. Đây là chức danh tư pháp, do Trưởng phòng THADS khu vực kiêm nhiệm, phải có ngạch Chấp hành viên trung cấp trở lên. Chức danh này có nhiệm vụ thực hiện một số quyền hạn theo ủy quyền của Thủ trưởng cơ quan THADS, phân công nhiệm vụ cho Chấp hành viên, hướng dẫn chuyên môn nghiệp vụ. Việc bổ sung này xuất phát từ yêu cầu thực tiễn: Trưởng phòng chỉ là chức danh quản lý hành chính, không đủ thẩm quyền chỉ đạo hoạt động tư pháp. Chấp hành viên trưởng đóng vai trò "cánh tay nối dài" của Thủ trưởng cơ quan THADS, bảo đảm xử lý nhanh chóng, kịp thời với số lượng vụ việc lớn, địa bàn rộng, đồng thời tạo sự tương xứng khi phối hợp với Tòa án và Viện kiểm sát.

Ngoài ra, Luật THADS năm 2025 còn bổ sung quy định về phân công, ủy quyền của Thủ trưởng cơ quan THADS cho Phó Thủ trưởng và người đứng đầu các đơn vị chuyên môn, trừ các trường hợp không được ủy quyền theo quy định của pháp luật. Chính phủ sẽ quy định chi tiết các trường hợp ngoại lệ này, cơ bản rà soát và thể chế hóa các công văn hướng dẫn của Bộ Tư pháp.

4. Đổi mới mô hình tổ chức hệ thống thi hành án dân sự và xã hội hóa hoạt động thi hành án dân sự có kiểm soát

Luật THADS 2025 tiếp tục định hình lại tổ chức hệ thống theo hướng tinh gọn, chuyên nghiệp và nâng cao hiệu quả vận hành. Mô hình Chi cục THADS cấp huyện được bãi bỏ, thay bằng các Phòng THADS khu vực trực thuộc cơ quan THADS cấp tỉnh; đồng thời bổ sung chức danh Chấp hành viên trưởng (Trưởng phòng THADS khu vực) nhằm tăng cường vai trò chỉ đạo, điều phối và chịu trách nhiệm về nghiệp vụ thi hành án tại cấp khu vực.

Song song với đó, Luật chính thức thiết lập cơ chế xã hội hóa có kiểm soát trong THADS thông qua việc công nhận Văn phòng THADS và Thừa hành viên (chuyển đổi từ mô hình Thừa phát lại trước đây) là chủ thể tham gia một số hoạt động thi hành án. Đây là bước chuyển quan trọng trong tư duy lập pháp, vừa giảm tải cho cơ quan nhà nước, vừa mở rộng quyền lựa chọn chủ thể thi hành án cho đương sự, qua đó tăng tính linh hoạt của hệ thống.

Theo đó, Thừa hành viên được thực hiện một số nhiệm vụ như xác minh điều kiện thi hành án theo yêu cầu, tống đạt giấy tờ, lập vi bằng; trong khi Văn phòng THADS có trách nhiệm bảo hiểm nghề nghiệp và bồi thường thiệt hại do Thừa hành viên gây ra, với cơ chế hoàn trả nếu lỗi thuộc về Thừa hành viên. Khi tổ chức thi hành án, Trưởng Văn phòng THADS thực hiện tương tự Thủ trưởng cơ quan THADS, Thừa hành viên thực hiện một số công việc như Chấp hành viên nhưng không được áp dụng các biện pháp cưỡng chế, bảo đảm hay ủy thác thi hành án; các trường hợp này phải chuyển hồ sơ về cơ quan THADS.

Việc luật hóa mô hình này thể hiện rõ chủ trương xã hội hóa một phần hoạt động THADS theo tinh thần Nghị quyết số 49-NQ/TW và Nghị quyết số 27-NQ/TW, đồng thời được xây dựng trên cơ sở tổng kết thực tiễn thi hành Nghị định 08/2020/NĐ-CP và đánh giá các vướng mắc của mô hình Thừa phát lại. Luật đồng thời đổi tên “Thừa phát lại” thành “Thừa hành viên” và “Văn phòng Thừa phát lại” thành “Văn phòng THADS” để bảo đảm tính phổ thông, dễ hiểu và phù hợp bản chất hoạt động, kèm theo cơ chế chuyển tiếp nhằm không làm gián đoạn hoạt động và không phát sinh chi phí.

Về phạm vi hoạt động, Văn phòng THADS chỉ tổ chức thi hành án theo yêu cầu của đương sự, không thực hiện các vụ việc chủ động hay thu hồi tài sản cho Nhà nước, nhiệm vụ này vẫn thuộc cơ quan THADS. Đồng thời, thẩm quyền của Thừa hành viên được mở rộng đối với một số thủ tục thi hành án và tiếp tục thực hiện các nghiệp vụ hiện hành, kèm theo quyền đề nghị áp dụng các biện pháp phong tỏa, ngăn chặn giao dịch hoặc thay đổi hiện trạng tài sản theo quy định pháp luật.

5. Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo, phối hợp của chính quyền địa phương theo mô hình chính quyền địa phương 02 cấp; trách nhiệm phối hợp, hỗ trợ của các cơ quan, tổ chức trong hoạt động thi hành án dân sự

Luật THADS 2025 tăng cường rõ vai trò của chính quyền địa phương trong công tác thi hành án. Ở cấp tỉnh, UBND được giao quản lý nhà nước đối với hoạt động của Văn phòng THADS và Thừa hành viên, chỉ đạo phối hợp liên ngành, xử lý vướng mắc trong tổ chức thi hành án và hỗ trợ cưỡng chế các vụ việc lớn, phức tạp liên quan an ninh, trật tự; đồng thời Chủ tịch UBND tỉnh có thẩm quyền giải quyết khiếu nại liên quan đến tổ chức, hoạt động của Văn phòng THADS và Thừa hành viên. Ở cấp xã, UBND cấp xã có trách nhiệm phối hợp vận động, thuyết phục thi hành án, hỗ trợ thông báo, xác minh, áp dụng biện pháp bảo đảm, cưỡng chế, cung cấp thông tin, bảo đảm an ninh trật tự, tham gia cưỡng chế, hội đồng tiêu hủy và quản lý tài sản theo quy định.

Đối với Tòa án nhân dân, Luật bổ sung thẩm quyền giải quyết theo thủ tục rút gọn các yêu cầu phát sinh trong quá trình thi hành án như xác định quyền sở hữu, phân chia tài sản, giải quyết tranh chấp tài sản hoặc hủy giấy tờ, giao dịch liên quan, khi đáp ứng điều kiện theo Bộ luật Tố tụng dân sự, nhằm rút ngắn thời gian xử lý và bảo đảm hiệu quả thi hành án.

Đối với cơ quan công an, Luật mở rộng phạm vi tham gia từ “bảo vệ cưỡng chế thi hành án” sang “bảo vệ trật tự, an toàn xã hội trong toàn bộ quá trình tổ chức thi hành án”, nhằm xử lý kịp thời các hành vi chống đối, cản trở ở mọi giai đoạn. Đồng thời, trách nhiệm của trại giam, trại tạm giam cũng được điều chỉnh theo hướng phối hợp đầy đủ hơn trong việc thông báo, cung cấp thông tin, chuyển giao và xử lý tiền, tài sản liên quan đến phạm nhân là người phải thi hành án.

Luật cũng quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức liên quan như kho bạc, ngân hàng, bảo hiểm xã hội, cơ quan đăng ký tài sản, thuế, công an và các cơ quan quản lý khác trong việc kịp thời cung cấp thông tin, phối hợp xác minh điều kiện thi hành án, thực hiện các quyết định về bảo đảm và cưỡng chế, qua đó bảo đảm tính liên thông và hiệu quả trong toàn bộ quá trình THADS.

6. Sửa đổi, bổ sung quy định về trình tự, thủ tục thi hành án dân sự

Luật THADS 2025 đã rà soát toàn diện trình tự, thủ tục theo hướng rút ngắn thời hạn, tăng tính linh hoạt nhưng vẫn bảo đảm chặt chẽ và minh bạch. Các mốc thời gian như ra quyết định thi hành án, thông báo, xác minh điều kiện thi hành án, xử lý tài sản và thanh toán tiền được quy định rõ hơn; đồng thời nhiều thủ tục được chuyển sang môi trường số như thông báo, xác minh qua cơ sở dữ liệu điện tử, giúp giảm thời gian, chi phí và nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành án.

Quy định về xác minh điều kiện thi hành án được sửa đổi theo hướng rút ngắn thời hạn còn 07 ngày làm việc và mở rộng khai thác dữ liệu điện tử. Chấp hành viên có thể sử dụng kết quả xác minh từ Văn phòng THADS, Thừa hành viên và khai thác trực tiếp các cơ sở dữ liệu về tài sản, thu nhập. Đồng thời, Luật bổ sung các trường hợp xác định “chưa có điều kiện thi hành án” trong nhiều tình huống thực tiễn như tài sản không còn, nghĩa vụ không thể thực hiện, tài sản không đủ bù chi phí thi hành án hoặc đã bị xử lý theo pháp luật.

Đối với xử lý tài sản và tranh chấp, Luật quy định cơ chế phối hợp với Tòa án theo hướng nếu các bên không thỏa thuận trong 30 ngày thì Chấp hành viên yêu cầu Tòa án xác định phần quyền sở hữu hoặc giải quyết tranh chấp, kể cả giao dịch nhằm trốn tránh nghĩa vụ thi hành án. Chủ sở hữu chung được ưu tiên mua phần tài sản trong thời hạn ngắn hơn nhằm bảo đảm tính khả thi và hạn chế kéo dài thủ tục.

Về hoãn thi hành án, Luật bổ sung thêm các trường hợp mang tính tố tụng như đang giải quyết tranh chấp liên quan đến đấu giá, áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời, đang chờ giải thích bản án hoặc xử lý tài sản đang bị tổ chức tín dụng thu giữ nhưng người phải thi hành án không còn điều kiện khác.

Cơ chế thanh toán tiền thi hành án cũng được điều chỉnh theo hướng mở rộng các khoản được trừ và sắp xếp lại thứ tự ưu tiên. Bên cạnh chi phí thi hành án, Luật bổ sung các khoản thuế, phí liên quan trực tiếp đến chuyển nhượng tài sản; đồng thời điều chỉnh thứ tự ưu tiên thanh toán, bổ sung nhóm bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế và các nghĩa vụ khác. Việc thanh toán được khuyến khích thực hiện qua chuyển khoản để tăng minh bạch và hạn chế rủi ro.

Nhìn tổng thể, các quy định về thủ tục thi hành án được thiết kế lại theo hướng đơn giản hóa quy trình, rút ngắn thời gian, số hóa hoạt động và sắp xếp lại các biện pháp cưỡng chế theo từng nhóm logic, trong đó cơ chế kê biên và xử lý tài sản được quy định chi tiết hơn nhằm bảo đảm thi hành án hiệu quả nhưng vẫn bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên liên quan.

7. Sửa đổi các quy định về quản lý kho vật chứng

Luật THADS 2025 điều chỉnh lại cơ chế quản lý vật chứng theo hướng tập trung, khắc phục tình trạng phân tán giữa kho vật chứng của Công an và cơ quan THADS như trước đây, vốn gây khó khăn trong tiếp nhận, bảo quản, xử lý, đồng thời làm tăng chi phí và nguy cơ hư hỏng, thất lạc, nhất là với vật chứng đặc thù như ma túy, chất cháy nổ.

Theo đó, Luật sửa đổi điểm đ khoản 1 Điều 90 Bộ luật Tố tụng hình sự, xác lập trách nhiệm của cơ quan Công an, Quân đội và cơ quan điều tra trong việc bảo quản vật chứng trong các giai đoạn tố tụng; sau khi bản án có hiệu lực, vật chứng tiếp tục được giữ tại nơi đang bảo quản, còn cơ quan THADS thực hiện tiếp nhận, kiểm kê, niêm phong và tổ chức xử lý theo quy định. Trường hợp vật chứng lưu kho thuê thì cơ quan THADS chịu trách nhiệm thanh toán chi phí bảo quản từ thời điểm tiếp nhận đến khi xử lý xong.

Cơ chế mới hướng tới việc thống nhất đầu mối quản lý, nâng cao an toàn, tiết kiệm ngân sách và tăng hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan. Đồng thời, Luật quy định chuyển tiếp: vật chứng đã được THADS tiếp nhận trước khi Luật có hiệu lực vẫn tiếp tục do THADS quản lý; riêng các kho vật chứng ngoài trụ sở THADS sẽ được phối hợp chuyển giao về Bộ Công an quản lý chậm nhất trước ngày 01/7/2028, nhằm bảo đảm quá trình chuyển đổi diễn ra ổn định, không gián đoạn.

8. Bổ sung các quy định về ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số mạnh mẽ trong hoạt động thi hành án dân sự

Luật THADS 2025 đã thể chế hóa Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá khoa học, công nghệ và chuyển đổi số bằng việc thiết lập một khung pháp lý đồng bộ cho hoạt động thi hành án trên môi trường số. Theo đó, nhiều quy định được sửa đổi, bổ sung rải rác trong các điều về nguyên tắc, điều kiện bảo đảm, thông báo, xác minh và thanh toán, đồng thời Luật dành một điều riêng để quy định về ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong THADS.

Cụ thể, Luật xác lập cơ chế kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa Cơ sở dữ liệu THADS và Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia; công nhận giá trị pháp lý tương đương giữa hồ sơ, tài liệu điện tử và bản giấy khi được lập, ký số, lưu trữ và xử lý theo quy định của pháp luật. Các thủ tục thi hành án có thể được thực hiện trực tiếp hoặc trên môi trường số, bao gồm thông báo thi hành án, xác minh điều kiện thi hành án qua cơ sở dữ liệu, chuyển giao bản án, hồ sơ và thanh toán tiền thi hành án qua chuyển khoản hoặc phương thức điện tử khác.

Luật cũng mở rộng khái niệm văn bản, hồ sơ, tài liệu theo hướng bao gồm cả dạng giấy và điện tử, qua đó tạo nền tảng pháp lý thống nhất cho số hóa toàn bộ quy trình thi hành án. Để bảo đảm triển khai sớm, một số quy định về chuyển đổi số, kết nối dữ liệu và giá trị pháp lý của giao dịch điện tử trong THADS được cho hiệu lực từ ngày 20/01/2026, nhằm tạo cơ sở pháp lý kịp thời cho quá trình vận hành hệ thống số hóa trong thực tiễn.

9. Hoàn thiện quy định về bảo đảm và cưỡng chế thi hành án dân sự

Luật THADS 2025 bổ sung biện pháp bảo đảm “tạm hoãn xuất cảnh” và mở rộng thẩm quyền áp dụng biện pháp bảo đảm cho Thủ trưởng cơ quan THADS nhằm tăng tính chủ động, kịp thời trong ngăn chặn việc tẩu tán tài sản, trốn tránh nghĩa vụ thi hành án. Theo đó, Chấp hành viên được áp dụng ngay các biện pháp như phong tỏa tài khoản, phong tỏa tài sản, tạm ngừng giao dịch, đăng ký, chuyển quyền, thay đổi hiện trạng và tạm giữ tài sản, giấy tờ; còn tạm hoãn xuất cảnh do Thủ trưởng cơ quan THADS quyết định.

Luật cũng quy định nguyên tắc cưỡng chế phải tương xứng với nghĩa vụ và chi phí thi hành án, trừ một số trường hợp đặc biệt như tài sản không thể phân chia, đã được tuyên xử lý, tài sản bảo đảm hoặc trường hợp người phải thi hành án tự nguyện lựa chọn tài sản kê biên phù hợp.

10. Hoàn thiện cơ chế khiếu nại, tố cáo và trách nhiệm pháp lý trong thi hành án dân sự

Luật THADS năm 2025 mở rộng đối tượng bị khiếu nại, tố cáo trong THADS sáng cả chủ thể thi hành án ngoài nhà nước (các Văn phòng THADS và Thừa hành viên); đa dạng hoá kênh tiếp nhận khiếu nại, tố cáo để tạo thuận lợi của người dân thông qua hình thức trực tiếp khiếu nại, tố cáo hoặc khiếu nại, tố cáo trên môi trường số; làm rõ các trường hợp không thụ lý khiếu nại; quy định cụ thể hơn về thẩm quyền, thời hạn giải quyết khiếu nại, tố cáo. Thời hạn giải quyết tố cáo thông thường được rút ngắn từ 60 ngày xuống chỉ còn 30 ngày kể từ ngày thụ lý; vụ việc phức tạp giảm từ 90 ngày xuống 60 ngày; chỉ vụ việc đặc biệt phức tạp mới kéo dài đến 90 ngày. Đồng thời, nhấn mạnh trách nhiệm pháp lý của các chủ thể có liên quan trong giải quyết khiếu nại, tố cáo về THADS, tạo cơ sở để tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong hoạt động thi hành án.

11. Hoàn thiện các quy định về giải quyết khiếu nại, tố cáo và kháng nghị, kiến nghị của Viện kiểm sát nhân dân trong THADS

Luật THADS 2025 hoàn thiện cơ chế giải quyết khiếu nại, tố cáo theo mô hình tổ chức mới và có yếu tố xã hội hóa. Thẩm quyền được phân định rõ: Thủ trưởng cơ quan THADS và Trưởng Văn phòng THADS giải quyết khiếu nại lần đầu; cơ quan quản lý THADS giải quyết lần hai; Bộ trưởng Bộ Tư pháp và Bộ Quốc phòng có quyền xem xét lại các quyết định giải quyết khiếu nại đã có hiệu lực. Với tố cáo, nguyên tắc chung là cơ quan nào quản lý người bị tố cáo thì cơ quan đó giải quyết, đồng thời quy định rõ thẩm quyền đối với các trường hợp đặc thù như Thủ trưởng cơ quan THADS cấp tỉnh, Trưởng Văn phòng THADS, Thừa hành viên hoặc cơ quan cấp quân khu.

Đối với Viện kiểm sát nhân dân, Luật xác định rõ phạm vi kiểm sát, kháng nghị, kiến nghị đối với toàn bộ hoạt động thi hành án, bao gồm cả cơ quan THADS, Chấp hành viên, Văn phòng THADS và Thừa hành viên. Thời hạn kháng nghị đối với vụ việc đã kết thúc được ấn định là 01 năm kể từ khi Viện kiểm sát nhận thông báo kết thúc thi hành án. Đồng thời, trình tự, thủ tục trả lời kháng nghị cũng được điều chỉnh để phù hợp với mô hình tổ chức mới và cơ chế xã hội hóa trong thi hành án dân sự.

12. Đổi mới quy định về nhiệm vụ, quyền hạn của Viện kiểm sát nhân dân trong thi hành án dân sự

Luật THADS 2025 (Điều 12) đã có bước đổi mới quan trọng khi tách riêng quy định về giám sát và kiểm sát THADS, đồng thời mở rộng phạm vi, đối tượng kiểm sát và thiết kế lại nhiệm vụ, quyền hạn của VKSND theo hướng thống nhất với Luật Tổ chức VKSND (sửa đổi, bổ sung 2025), qua đó nâng cao vai trò của VKSND tối cao trong hệ thống.

Theo Điều 12, VKSND thực hiện kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong THADS đối với Tòa án, cơ quan THADS, Chấp hành viên, cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan, đồng thời mở rộng sang Văn phòng THADS và Thừa hành viên. Quy định này nhằm bảo đảm không có “khoảng trống kiểm sát” trong bối cảnh xã hội hóa hoạt động THADS có kiểm soát.

Luật quy định theo hướng nguyên tắc, phạm vi, đối tượng và trách nhiệm kiểm sát, thay vì liệt kê rời rạc nhiệm vụ, quyền hạn, đồng thời dẫn chiếu áp dụng Luật Tổ chức VKSND và pháp luật có liên quan. Cách tiếp cận này giúp chuẩn hóa, hệ thống hóa và nâng tầm vị trí pháp lý của hoạt động kiểm sát THADS trong hệ thống kiểm sát hoạt động tư pháp.

Điều 12 cũng nhấn mạnh yêu cầu, kiến nghị của VKSND trong kiểm sát giải quyết khiếu nại, tố cáo về THADS; đồng thời quy định thẩm quyền kiểm sát của VKSND các cấp tương ứng với thẩm quyền kháng nghị, kiến nghị, bảm đảm thống nhất giữa kiểm sát và xử lý vi phạm, hạn chế chồng chéo, tăng tính minh bạch trong phân cấp.

Khoản 2 Điều 12 xác định rõ vai trò của VKSND tối cao trong THADS, bao gồm: phối hợp xây dựng văn bản quy phạm pháp luật; chỉ đạo, hướng dẫn nghiệp vụ toàn ngành; tổng kết công tác THADS; rà soát bản án, quyết định khó thi hành; và tham gia xây dựng, kết nối, khai thác cơ sở dữ liệu THADS trên môi trường số. Quy định này khẳng định vai trò trung tâm, điều phối và dẫn dắt của VKSND Tối cao trong kiểm sát THADS, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và kiểm soát quyền lực tư pháp trong giai đoạn mới.

KẾT LUẬN

Những điểm mới của Luật THADS 2025 đã tạo hành lang pháp lý đồng bộ, hiện đại hơn cho hoạt động thi hành án dân sự. Việc nắm vững và triển khai đúng các quy định này có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả thi hành án và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức và cá nhân.

CÔNG TY LUẬT TNHH MAJOR CONSULTANTS 

Hotline: 0911.688.554

Email: congtyluatmajor@gmail.com

Địa chỉ: Phòng 2703A, Tòa Rox Tower, 136 Hồ Tùng Mậu, Phường Phú Diễn, Thành phố Hà Nội

Website: https://majorconsultants.vn