Dự Thảo Luật Công Đoàn (Sửa Đổi)

Quốc hội thông qua Luật Công đoàn (sửa đổi): Luật Công đoàn (sửa đổi) có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2025.

Luật Công đoàn (sửa đổi) được Quốc hội biểu quyết thông qua vào sáng ngày 27/11/2024 với 443/456 đại biểu Quốc hội có mặt biểu quyết tán thành. Theo đó, Dự thảo Luật Công đoàn (sửa đổi) gồm 6 chương với 37 điều, tăng 4 điều so với Luật hiện hành. Dự thảo Luật Công đoàn (sửa đổi) có một số điểm mới đáng chú ý so với Luật hiện hành như sau: 

Thứ nhất, bổ sung một số quyền và hoạt động Công đoàn của người lao động như:

- Người lao động Việt Nam làm việc không có quan hệ lao động trên lãnh thổ Việt Nam có quyền thành lập, gia nhập và hoạt động công đoàn;

- Quyền gia nhập và hoạt động công đoàn tại công đoàn cơ sở (không có quyền thành lập và không trở thành cán bộ công đoàn) của người lao động là công dân nước ngoài làm việc tại Việt Nam;

- Quyền gia nhập Công đoàn Việt Nam của tổ chức của người lao động tại doanh nghiệp;

- Quyền giám sát, phản biện xã hội của Công đoàn.

Thứ hai, đề cập đến các trường hợp miễn, giảm, tạm dừng đóng kinh phí công đoàn:  

Các trường hợp này do Chính phủ quy định cụ thể sau khi thống nhất với Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và tiếp tục duy trì mức đóng kinh phí công đoàn là 2%. Trong bối cảnh hiện nay, nguồn lực Nhà nước còn hạn chế và để chăm lo, kế thừa thực thi luật hiện hành đạt được hiệu quả cũng như sự gắn kết lâu dài của người lao động đối với doanh nghiệp và đặc biệt là hoạt động của tổ chức công đoàn thì việc thu kinh phí công đoàn 2% là hoàn toàn hợp lý cũng như đảm bảo được hoạt động của công đoàn một cách bền vững.

Thứ ba, sửa đổi, bổ sung một số quy định của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam nhằm làm rõ nguyên tắc quản lý, sử dụng tài chính công đoàn:

- Xác định và phân định rõ “Công đoàn Việt Nam” với “Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam”, quy định rõ 4 cấp công đoàn. Đồng thời, khẳng định “Công đoàn Việt Nam là tổ chức duy nhất đại diện của người lao động ở cấp quốc gia trong quan hệ lao động”;

- Quy định rõ hệ thống tổ chức Công đoàn Việt Nam; Bổ sung làm rõ quy định về hành vi bị nghiêm cấm; Sửa đổi quy định về Công đoàn đại diện cho người lao động, tập thể người lao động khởi kiện vụ việc lao động tại Tòa án khi quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động, tập thể người lao động bị vi phạm;

- Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam thực hiện việc phân cấp thu, phân phối kinh phí công đoàn, thực hiện ban hành tiêu chuẩn, định mức, chế độ chi tiêu và quản lý, sử dụng tài chính công đoàn sau khi thống nhất với Chính phủ; Sửa đổi, bổ sung các nhiệm vụ chi của tài chính công đoàn;

- Luật cũng bổ sung thêm trách nhiệm của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam định kỳ hai năm báo cáo Quốc hội về tình hình thu, chi và quản lý, sử dụng tài chính công đoàn. Đồng thời, bổ sung trách nhiệm của Kiểm toán nhà nước, định kỳ hai năm một lần, thực hiện kiểm toán việc quản lý và sử dụng tài chính Công đoàn và thực hiện kiểm toán đột xuất theo yêu cầu của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Thứ tư, về nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan, tổ chức; Tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với quy định rõ nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan, tổ chức, cá nhân cũng được làm rõ trong Luật Công đoàn (sửa đổi) ở kỳ họp lần này:

Cụ thể là quy định phân cấp cho công đoàn cấp tỉnh, ngành và tương đương có thẩm quyền tiếp nhận hồ sơ xin gia nhập Công đoàn của tổ chức của người lao động tại doanh nghiệp; Xem xét, công nhận việc gia nhập và có trách nhiệm thông báo kết quả công nhận cho cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền cấp đăng ký cho tổ chức của người lao động tại doanh nghiệp để thu hồi đăng ký; Phân cấp Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam thực hiện việc phân cấp thu, phân phối kinh phí công đoàn…

Thứ năm, quy định về nội dung thanh tra, kiểm tra của người lao động và tổ chức Công đoàn:

Bỏ quy định “phối hợp giám sát” của Công đoàn với cơ quan nhà nước có thẩm quyền; sửa quy định “Ban hành văn bản về kết quả giám sát” thành “Thông báo kết quả giám sát”; Lược bỏ nội dung “và kết luận, quyết định của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền liên quan đến kiến nghị sau giám sát’’; Cơ quan nhà nước có thẩm quyền “có trách nhiệm mời đại diện Công đoàn tham gia” thay vì quy định “phải có đại diện Công đoàn”.

Việc sửa đổi Luật Công đoàn nhằm đảm bảo cho Công đoàn Việt Nam - tổ chức chính trị - xã hội rộng lớn của giai cấp công nhân và người lao động ngày càng lớn mạnh, hoạt động hiệu quả, thu hút được đông đảo người lao động tham gia; kế thừa và giữ nguyên những nội dung đã khẳng định được tính hợp lý, ổn định, hiệu quả trong quá trình thực hiện vừa qua.

Bên cạnh đó, việc sửa đổi Luật Công đoàn cũng đã tiếp thu, chọn lọc những kinh nghiệm quốc tế đảm bảo phù hợp với thể chế chính trị, yêu cầu phát triển của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.