Khi thi hành án dân sự, việc kê biên và bán đấu giá tài sản gắn liền với đất thuê trả tiền hằng năm có thể phát sinh nhiều vấn đề pháp lý phức tạp. Đặc biệt, việc xác định phạm vi tài sản bị kê biên, quyền tiếp tục sử dụng đất của người mua trúng đấu giá, thủ tục đăng ký quyền sở hữu và nghĩa vụ bàn giao tài sản cần được xem xét trên cơ sở quy định của pháp luật về thi hành án dân sự và đất đai.
Dưới đây là một số câu hỏi thường gặp liên quan đến việc kê biên, đấu giá tài sản gắn liền với đất thuê trả tiền hằng năm.
1. Khi thi hành án, những tài sản nào trên đất thuê trả tiền hằng năm có thể bị kê biên?
Trả lời:
Theo quy định của pháp luật về thi hành án dân sự, tài sản thuộc quyền sở hữu, sử dụng hợp pháp của người phải thi hành án có thể bị kê biên để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ thi hành án. Đối với trường hợp tài sản gắn liền với đất được Nhà nước cho thuê trả tiền hằng năm, phạm vi kê biên cần được xác định trên cơ sở quyền sở hữu tài sản và các điều kiện chuyển giao quyền thuê đất theo pháp luật đất đai.
Theo đó, tài sản có thể bị kê biên bao gồm:
- Công trình xây dựng gắn liền với đất: Nhà ở, nhà xưởng, khách sạn, công trình thương mại, dịch vụ và các công trình khác thuộc sở hữu hợp pháp của người phải thi hành án.
- Tài sản, trang thiết bị gắn liến với đất: Máy móc, thiết bị, nội thất, phương tiện và các động sản khác thuộc quyền sở hữu của người phải thi hành án, nếu đáp ứng điều kiện kê biên.
- Quyền thuê trong hợp đồng thuê đất: Có thể được xem xét kê biên cùng với tài sản gắn liền với đất khi đáp ứng các điều kiện chuyển nhượng theo quy định của pháp luật đất đai.
Cần phân biệt quyền sử dụng đất với quyền thuê trong hợp đồng thuê đất. Đối với đất thuê trả tiền hằng năm, người thuê đất không có quyền chuyển nhượng quyền sử dụng đất như trường hợp được Nhà nước giao đất hoặc cho thuê đất trả tiền một lần cho cả thời gian thuê. Tuy nhiên, trong những điều kiện nhất định, người thuê đất vẫn có thể chuyển nhượng tài sản gắn liền với đất cùng quyền thuê trong hợp đồng thuê đất.
Do đó, khi kê biên, Chấp hành viên cần xác định rõ từng loại tài sản, quyền tài sản thuộc sở hữu hoặc quyền của người phải thi hành án. Việc kê biên công trình xây dựng không mặc nhiên đồng nghĩa với việc toàn bộ trang thiết bị, nội thất, quyền khai thác kinh doanh hoặc các quyền tài sản khác cũng thuộc phạm vi kê biên.
2. Người mua trúng đấu giá tài sản gắn liền với đất thuê trả tiền hằng năm có được tiếp tục sử dụng đất không?
Trả lời:
Có. Theo khoản 3 Điều 46 Luật Đất đai năm 2024, người mua tài sản gắn liền với đất thuê trả tiền hằng năm được tiếp tục sử dụng đất đúng mục đích trong thời hạn sử dụng đất còn lại, đồng thời phải thực hiện thủ tục đăng ký đất đai theo quy định.
Quy định này có ý nghĩa quan trọng trong trường hợp tài sản được chuyển giao thông qua hoạt động thi hành án dân sự và đấu giá tài sản. Người trúng đấu giá không chỉ được xác lập quyền đối với tài sản đã mua mà còn có căn cứ pháp lý để tiếp tục sử dụng diện tích đất gắn liền với tài sản đó trong thời hạn còn lại.
Tuy nhiên, quyền tiếp tục sử dụng đất của người mua trúng đấu giá có một số giới hạn:
- Về mục đích sử dụng đất: Người mua phải tiếp tục sử dụng đất đúng mục đích đã được cơ quan có thẩm quyền xác định. Trường hợp muốn thay đổi mục đích sử dụng đất thì phải thực hiện thủ tục theo quy định.
- Về thời hạn sử dụng đất: Người mua chỉ được tiếp tục sử dụng đất trong thời hạn còn lại của thời hạn thuê đất trước đó, không đương nhiên được hưởng một thời hạn thuê mới.
- Về nghĩa vụ tài chính: Người mua phải thực hiện các nghĩa vụ tài chính phát sinh theo quy định, bao gồm nghĩa vụ trả tiền thuê đất trong thời gian tiếp tục sử dụng đất.
Như vậy, việc mua tài sản gắn liền với đất thuê trả tiền hằng năm không đồng nghĩa với việc được chuyển giao quyền sử dụng đất lâu dài hoặc được mặc nhiên tiếp tục thuê đất sau khi hết thời hạn thuê.
3. Người mua trúng đấu giá có được cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu đối với công trình xây dựng trên đất không?
Trả lời:
Người mua trúng đấu giá có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện thủ tục đăng ký, chuyển quyền sở hữu đối với tài sản đã mua theo quy định của pháp luật về thi hành án dân sự.
Theo Điều 86 và Điều 87 Luật Thi hành án dân sự năm 2025, người mua được tài sản thi hành án được pháp luật công nhận, bảo vệ quyền sở hữu, quyền sử dụng đối với tài sản đó. Cơ quan nhà nước có thẩm quyền có trách nhiệm thực hiện thủ tục đăng ký, chuyển quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản cho người mua.
Tuy nhiên, việc cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu công trình xây dựng không được thực hiện một cách đương nhiên chỉ dựa trên kết quả đấu giá. Công trình phải đáp ứng các điều kiện về chứng nhận quyền sở hữu theo pháp luật đất đai và pháp luật xây dựng.
Một số vấn đề cần kiểm tra bao gồm:
- Công trình có được tạo lập hợp pháp hay không;
- Có giấy tờ chứng minh quyền sở hữu công trình hoặc căn cứ pháp lý để thực hiện thủ tục chứng nhận lần đầu hay không;
- Công trình có phù hợp với mục đích sử dụng đất và các quy định về xây dựng hay không;
- Có thuộc trường hợp không được chứng nhận quyền sở hữu theo quy định pháp luật hay không.
Trường hợp tài sản chưa được cấp Giấy chứng nhận nhưng đủ điều kiện chứng nhận lần đầu, cơ quan thi hành án có trách nhiệm đề nghị cơ quan có thẩm quyền thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận cho người mua theo quy định tại Điều 87 Luật Thi hành án dân sự năm 2025.
Vì vậy, trước khi tham gia đấu giá, người mua cần kiểm tra tình trạng pháp lý của công trình, hồ sơ xây dựng và các giấy tờ liên quan để đánh giá khả năng đăng ký quyền sở hữu sau khi nhận chuyển giao tài sản.
4. Người mua trúng đấu giá có thể yêu cầu cưỡng chế bàn giao tài sản nếu người phải thi hành án không tự nguyện giao tài sản không?
Trả lời:
Có. Pháp luật về thi hành án dân sự quy định cơ quan thi hành án có trách nhiệm tổ chức giao tài sản cho người mua trúng đấu giá hoặc người nhận tài sản để trừ vào tiền được thi hành án.
Theo khoản 5 Điều 86 và Điều 89 Luật Thi hành án dân sự năm 2025, trường hợp người phải thi hành án không tự nguyện bàn giao tài sản, Chấp hành viên có thể tổ chức cưỡng chế giao nhà, tài sản gắn liền với đất theo trình tự, thủ tục luật định.
Trong quá trình cưỡng chế, Chấp hành viên có quyền yêu cầu người phải thi hành án và những người khác có liên quan di chuyển ra khỏi tài sản; đồng thời đưa người, tài sản và đồ vật ra khỏi nhà, công trình để thực hiện việc bàn giao cho người mua.
Để bảo đảm quyền lợi của mình, người mua trúng đấu giá có thể:
- Gửi văn bản đề nghị cơ quan thi hành án tổ chức giao tài sản theo quy định;
- Cung cấp các tài liệu chứng minh đã hoàn thành nghĩa vụ thanh toán tiền mua tài sản;
- Đề nghị Chấp hành viên lập kế hoạch và tổ chức cưỡng chế nếu người phải thi hành án không tự nguyện bàn giao;
- Thực hiện quyền khiếu nại nếu phát hiện cơ quan thi hành án có hành vi chậm trễ hoặc không thực hiện đúng trách nhiệm.
Cần lưu ý, việc tổ chức cưỡng chế giao tài sản thuộc trách nhiệm của cơ quan thi hành án dân sự. Người mua trúng đấu giá không được tự ý sử dụng biện pháp cưỡng chế hoặc tự mình chiếm giữ tài sản khi chưa được cơ quan có thẩm quyền bàn giao theo đúng trình tự pháp luật.
5. Người mua trúng đấu giá có phải được người phải thi hành án đồng ý hoặc ký hợp đồng chuyển nhượng mới được đăng ký quyền sở hữu tài sản không?
Trả lời:
Không. Việc chuyển giao quyền sở hữu tài sản thông qua thi hành án dân sự là cơ chế chuyển quyền theo quyết định và trình tự do pháp luật quy định, không phải giao dịch chuyển nhượng dân sự thông thường giữa người phải thi hành án và người mua.
Theo Điều 86 và Điều 87 Luật Thi hành án dân sự năm 2025, người mua trúng đấu giá được pháp luật công nhận quyền sở hữu đối với tài sản đã mua. Cơ quan thi hành án có trách nhiệm thực hiện các thủ tục cần thiết để đăng ký, chuyển quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản cho người mua.
Hồ sơ đăng ký có thể bao gồm văn bản xác nhận kết quả đấu giá thành, quyết định giao tài sản và các giấy tờ liên quan do cơ quan thi hành án cung cấp theo quy định pháp luật.
Đặc biệt, trường hợp người phải thi hành án hoặc người đang quản lý tài sản không giao Giấy chứng nhận đã cấp, cơ quan thi hành án có trách nhiệm đề nghị cơ quan có thẩm quyền thu hồi hoặc hủy Giấy chứng nhận cũ và thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận cho người mua theo quy định.
Như vậy, việc đăng ký quyền sở hữu tài sản không phụ thuộc vào sự đồng ý hay chữ ký của người phải thi hành án. Tuy nhiên, người phải thi hành án vẫn có quyền khiếu nại các quyết định, hành vi thi hành án nếu có căn cứ cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm.
6. Hết thời hạn thuê đất, người mua trúng đấu giá có được tiếp tục thuê đất để khai thác công trình không?
Trả lời:
Người mua trúng đấu giá có thể được tiếp tục thuê đất khi hết thời hạn sử dụng đất, nhưng việc gia hạn không mang tính tự động mà phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xem xét, quyết định theo quy định của pháp luật đất đai.
Theo Điều 172 Luật Đất đai năm 2024, khi hết thời hạn sử dụng đất, người sử dụng đất có nhu cầu tiếp tục sử dụng có thể được Nhà nước xem xét gia hạn nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định.
Một số vấn đề cần lưu ý gồm:
Thứ nhất, về điều kiện gia hạn.
Việc gia hạn phải phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và các điều kiện pháp luật có liên quan. Người sử dụng đất cần bảo đảm thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính, chấp hành quy định về quản lý, sử dụng đất và không thuộc trường hợp không được gia hạn theo quy định.
Thứ hai, về thời điểm nộp hồ sơ.
Theo khoản 3 Điều 172 Luật Đất đai năm 2024, người sử dụng đất có nhu cầu gia hạn phải nộp hồ sơ đề nghị chậm nhất 06 tháng trước khi hết thời hạn sử dụng đất, trừ trường hợp bất khả kháng theo quy định.
Thứ ba, về trình tự, thủ tục.
Người sử dụng đất thực hiện thủ tục đề nghị gia hạn tại cơ quan có thẩm quyền theo quy định của pháp luật và thủ tục hành chính được áp dụng tại địa phương. Hồ sơ thường bao gồm đơn đề nghị gia hạn và giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất hoặc căn cứ pháp lý về việc được Nhà nước giao đất, cho thuê đất.
Sau khi tiếp nhận hồ sơ, cơ quan chuyên môn có trách nhiệm kiểm tra, thẩm định điều kiện gia hạn, xác định nghĩa vụ tài chính và trình cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định.
Thứ tư, về hậu quả khi không được gia hạn.
Trường hợp không được gia hạn, người sử dụng đất có trách nhiệm xử lý tài sản gắn liền với đất để hoàn trả mặt bằng cho Nhà nước theo quy định. Nếu không thực hiện trong thời hạn luật định, tài sản có thể bị xử lý theo quy định về thu hồi đất.
Do đó, khi tham gia đấu giá tài sản gắn liền với đất thuê có thời hạn, người mua cần đặc biệt quan tâm đến thời hạn thuê đất còn lại, khả năng đáp ứng điều kiện gia hạn và sự phù hợp giữa mục đích sử dụng đất với hoạt động khai thác tài sản dự kiến.
7. Người mua trúng đấu giá cần lưu ý những vấn đề gì trước khi mua tài sản gắn liền với đất thuê trả tiền hằng năm?
Trả lời:
Tài sản gắn liền với đất thuê trả tiền hằng năm có đặc điểm pháp lý khác với tài sản gắn liền với đất được Nhà nước giao hoặc cho thuê trả tiền một lần. Vì vậy, trước khi tham gia đấu giá, người mua cần thẩm tra kỹ các vấn đề sau:
- Phạm vi tài sản đấu giá: Xác định chính xác công trình, máy móc, thiết bị và các tài sản khác thuộc phạm vi kê biên, tránh nhầm lẫn giữa tài sản được đấu giá với tài sản không thuộc quyền sở hữu của người phải thi hành án.
- Tình trạng pháp lý của công trình: Kiểm tra hồ sơ xây dựng, quyền sở hữu, giấy phép xây dựng và điều kiện cấp Giấy chứng nhận đối với tài sản.
- Tình trạng pháp lý của đất: Xác định hình thức thuê đất, thời hạn thuê, mục đích sử dụng đất, nghĩa vụ tài chính và khả năng tiếp tục sử dụng đất sau khi nhận chuyển giao tài sản.
- Khả năng gia hạn thuê đất: Đánh giá khả năng được Nhà nước gia hạn khi hết thời hạn thuê, bởi quyền tiếp tục sử dụng đất sau khi hết hạn không đương nhiên phát sinh từ việc mua tài sản đấu giá.
- Tình trạng quản lý, sử dụng tài sản: Kiểm tra việc tài sản đang được cho thuê, khai thác kinh doanh hoặc có người khác quản lý, sử dụng hay không để dự liệu các vấn đề phát sinh khi nhận bàn giao.
- Nghĩa vụ tài chính và chi phí phát sinh: Dự kiến tiền thuê đất, chi phí đăng ký tài sản, chi phí thực hiện thủ tục pháp lý và các nghĩa vụ khác có liên quan.
Việc thẩm tra đầy đủ các nội dung trên giúp người mua đánh giá chính xác giá trị pháp lý và khả năng khai thác thực tế của tài sản, hạn chế rủi ro sau khi trúng đấu giá.
Kết luận
Kê biên và đấu giá tài sản gắn liền với đất thuê trả tiền hằng năm là hoạt động chịu sự điều chỉnh đồng thời của pháp luật về thi hành án dân sự và pháp luật đất đai. Người mua trúng đấu giá có thể được xác lập quyền sở hữu đối với tài sản và tiếp tục sử dụng đất trong thời hạn còn lại nếu đáp ứng các điều kiện luật định.
Tuy nhiên, việc tiếp tục thuê đất sau khi hết thời hạn, đăng ký quyền sở hữu công trình và khai thác tài sản đúng mục đích vẫn phải tuân thủ các điều kiện, trình tự, thủ tục tương ứng. Do đó, việc kiểm tra kỹ hồ sơ pháp lý trước khi tham gia đấu giá là yếu tố quan trọng nhằm bảo đảm quyền lợi và hạn chế tranh chấp phát sinh.
CÔNG TY LUẬT TNHH MAJOR CONSULTANTS
Hotline: 0911.688.554
Email: congtyluatmajor@gmail.com
Địa chỉ: Phòng 2703A, Tòa Rox Tower, 136 Hồ Tùng Mậu, Phường Phú Diễn, Thành phố Hà Nội
Website: https://majorconsultants.vn
Khi người đại diện theo pháp luật của công ty qua đời trong thời gian vụ án đang được giải quyết, một vấn đề có thể phát sinh là giấy ủy quyền tham gia tố tụng do người này ký trước đó có còn giá trị hay không. Theo hướng dẫn tại Công văn 250/TANDTC-PC năm 2026, việc người đại diện theo pháp luật của công ty chết không đương nhiên làm chấm dứt văn bản ủy quyền đã xác lập.
Xem thêmSau khi hoàn tất thủ tục thay đổi người đại diện theo pháp luật, doanh nghiệp cần tiếp tục thực hiện một số công việc liên quan đến quản trị nội bộ, thuế, ngân hàng và các giao dịch đang diễn ra. Việc rà soát, cập nhật kịp thời giúp bảo đảm hoạt động điều hành không bị gián đoạn và hạn chế những rủi ro pháp lý phát sinh. Vậy doanh nghiệp cần thực hiện những công việc gì sau khi thay đổi người đại diện theo pháp luật? Dưới đây là những nội dung cần lưu ý.
Xem thêmNhu cầu thuê và cho thuê lại mặt bằng kinh doanh ngày càng phổ biến, giúp bên thuê ban đầu tận dụng diện tích chưa sử dụng, đồng thời tạo thêm lựa chọn địa điểm kinh doanh cho bên thuê lại. Tuy nhiên, giao dịch này còn phụ thuộc vào quyền của chủ sở hữu, hợp đồng thuê ban đầu và các điều kiện pháp lý liên quan. Nếu không đáp ứng đúng quy định, các bên có thể phát sinh tranh chấp hoặc phải chịu trách nhiệm do vi phạm hợp đồng.
Xem thêmBiển hiệu là phương tiện nhận diện cơ sở kinh doanh, giúp khách hàng nhận biết tên và địa chỉ của hộ kinh doanh. Tuy nhiên, việc treo, dựng, đặt biển hiệu lấn ra vỉa hè, lòng đường, gây ảnh hưởng đến giao thông công cộng có thể bị xử phạt vi phạm hành chính. Vậy hành vi này bị phạt bao nhiêu tiền và có phải tháo dỡ biển hiệu hay không?
Xem thêmTrong quá trình hoạt động, nhiều cơ sở kinh doanh đồng thời kinh doanh hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế giá trị gia tăng (GTGT) và không chịu thuế GTGT. Vậy trong trường hợp này, cơ sở kinh doanh phải kê khai thuế GTGT như thế nào? Nếu không xác định riêng được doanh thu theo từng mức thuế suất thì việc tính và nộp thuế được thực hiện ra sao?
Xem thêmViệc thành lập chi nhánh là giải pháp được nhiều công ty luật lựa chọn nhằm mở rộng phạm vi hoạt động, nâng cao khả năng cung cấp dịch vụ pháp lý và đáp ứng nhu cầu của khách hàng tại nhiều địa phương. Tuy nhiên, để chi nhánh được cấp Giấy đăng ký hoạt động và đi vào hoạt động hợp pháp, tổ chức hành nghề luật sư phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo Luật Luật sư và thực hiện đúng trình tự, thủ tục do pháp luật quy định. Vậy hồ sơ thành lập chi nhánh công ty luật gồm những giấy tờ gì? Trình tự đăng ký hoạt động được thực hiện ra sao? Bài viết dưới đây sẽ tổng hợp đầy đủ các quy định mới nhất về hồ sơ, thủ tục và những yêu cầu pháp lý cần đáp ứng khi thành lập chi nhánh công ty luật.
Xem thêm